ĐỔI MỚI SÁNG TẠO TRONG DẠY HỌC NGỮ VĂN

TALK SHOW – ĐỔI MỚI SÁNG TẠO TRONG DẠY HỌC NGỮ VĂN

Vốn là những học trò nhỏ tinh nghịch dưới mái trường cấp ba, thế nhưng thật lòng ai cũng tự cảm nhận được rằng các bạn học sinh đang xa rời nhau và thậm chí đang dần mất đi sự kết nối vốn có của một tập thể. Dường như do dịch bệnh, do những tiết học online, do khoảng cách bị kéo dài từ mỗi tiết học căng thẳng trên lớp và do một điều gì đó chẳng rõ cứ dần dần đẩy mỗi cá thể ra xa khỏi vòng tay của VK20. Đã đến lúc 11V phải thay đổi và Talkshow “Chồi chuyện trò” hình thành với khát khao đó. 

“Chồi chuyện trò” là Talkshow được tổ chức bởi các bạn học sinh lớp 11V cùng với sự dẫn dắt của thầy Nguyễn Thanh Sơn – giáo viên đứng lớp bộ môn Ngữ Văn của 11V. Talkshow thể hiện tinh thần chủ động sáng tạo của thầy trò trong cách dạy và học môn Ngữ Văn đồng thời phát huy năng lực của học sinh cũng như sự đoàn kết, gắn bó trong tập thể. Talkshow xoay quanh hai chủ đề VĂN HỌC DẠY TA NHÌN VÀO CUỘC ĐỜI NGƯỜI KHÁC RA SAO? và SỰ ĐỨT GÃY KẾT NỐI với diễn giả chính là các bạn học của lớp 11 chuyên Văn. Sự quan tâm và tham dự của quý thầy cô Tổ Ngữ Văn trong suốt quá trình chuẩn bị và diễn ra Talkshow đã khiến 4 tiết học Ngữ Văn cuối năm 11 (thời gian tổ chức Talkshow) được trọn vẹn và đáng nhớ hơn bao giờ hết. 

Nhằm giúp giá trị của Talkshow “Chồi chuyện trò” được lan tỏa rộng rãi hơn, hãy cùng lớp 11V điểm qua đôi nét về sự kiện đặc biệt này nhé! 

 


CHỦ ĐỀ 1

“VĂN HỌC DẠY TA NHÌN VÀO CUỘC ĐỜI NGƯỜI KHÁC RA SAO?”

 

Không chỉ riêng những học sinh chuyên Văn mà tất cả chúng ta đều tiếp xúc với Văn học dù ít dù nhiều. Từ đó, ta trở nên sâu sắc hơn, giàu tình cảm hơn và biết cách cảm thông, thấu hiểu cho những con người, câu chuyện xung quanh ta hơn. Vậy thì tại sao Văn học có thể giúp ta làm được điều đó? Diễn giả Kim Ngọc đã trả lời câu hỏi trên bằng cách cùng “Chồi chuyện trò” tìm hiểu về CHỨC VĂN GIÁO DỤC CỦA VĂN HỌC thông qua hai phương diện chính: 

- Văn học khơi gợi tư tưởng, tình cảm, nuôi dưỡng tâm hồn, niềm tin cho con người.

- Văn học biến sự giáo dục thành khả năng tự giáo dục, giúp con người tự hoàn thiện nhân cách

Với phương diện thứ nhất, Kim Ngọc đã lựa chọn tác phẩm HAI ĐỨA TRẺ của nhà văn Thạch Lam. Xuyên suốt tác phẩm là sự bao trùm của bóng tối nơi phố huyện nghèo. Và cũng ở đó tồn tại thứ ánh sáng le lói nhỏ bé của sao trời, đom đóm, ngọn đèn con hay cũng là tia sáng trong lòng con người. Thứ ánh sáng của niềm tin hy vọng vào cuộc sống tươi sáng. Văn học cho ta cơ hội nhìn vào những số phận cách ta nhiều thế hệ để ta cảm thông, xót thương, đồng cảm với họ và tự vấn bản thân một câu hỏi: “Nếu đặt ta vào hoàn cảnh đó, ta có đủ nghị lực như họ?” 

Với vốn kiến thức từ quãng thời gian gắn bó với Đội tuyển Học sinh giỏi Quốc gia, Kim Ngọc tiếp tục đề cập đến tác phẩm SỐ PHẬN CON NGƯỜI của nhà văn Sô-lô-khốp. Thông qua tác phẩm ta nhận thấy niềm tin vững chãi của tác giả và những con người Nga kiên cường và bất khuất. Có thể thấy, Sô cô lốp dù dường như mất đi niềm tin vào cuộc sống thì ánh lửa cuộc đời anh vẫn sáng dậy. Niềm tin có thể cứu sống con người, và văn học đang bồi dưỡng cho ta những tình cảm đó.

Văn học biến sự giáo dục thành khả năng tự giáo dục, giúp con người tự hoàn thiện nhân cách. Các hình tượng văn học đã được nhà văn cẩn thận chọn lọc và gây được xúc cảm tự nhiên trong lòng người đọc. Một đặc điểm khiến văn học dễ dàng đảm nhiệm chức năng giáo dục đó chính là tính cuốn hút của nó. Bằng việc tự học, tự trải nghiệm mà chúng ta sẽ có cái nhìn đa chiều và từ đó hoàn thiện nhân cách của mình từng ngày. Kim Ngọc đã kết thúc phần chia sẻ của mình bằng tác phẩm HÓA THÂN của nhà văn Kafka. Tác phẩm đã thu hút sự chú ý và để lại nhiều ấn tượng cũng như sự thích thú từ các khán giả. 

 


XUYÊN KHÔNG VÀO NHỮNG CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ

 

Trong khuôn khổ chủ đề “Văn học dạy ta nhìn vào cuộc đời người khác ra sao?”, diễn giả Thanh Huyền đã có một hướng tiếp cận độc đáo khi kết hợp giữa chất liệu lịch sử và văn học. Văn học ra đời đã tạo nên các giá trị vô cùng to lớn tác động đến con người làm cho chúng ta có những nhận thức mới mẻ, khám phá được những khía cạnh bị khuất lấp trong đời sống xã hội. Thanh Huyền chính là một minh chứng tiêu biểu cho tác động của Văn học khi bạn đã thể hiển hiện cách nhìn và cách cảm nhận thật độc đáo của riêng mình về cuộc đời của Lý Chiêu Hoàng, Thuận Thiên công chúa và Mỵ Châu trong phần trình bày kéo dài 17 phút. 

Lý do Thanh Huyền chọn khai thác những nhân vật Lịch sử xuất phát từ sở thích cá nhân. Bạn thích tìm đọc, nghiên cứu về những câu chuyện, khía cạnh khác của lịch sử và trong hành trình đó, bạn đã bắt gặp câu chuyện trái ngang về bi kịch cuộc đời của 3 cô gái nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam. Cả ba nàng đều vướng phải một vòng oan khiên do thời đại các nàng sinh sống gây ra. Theo Thanh Huyền, cả 3 nhân vật lịch sử ấy đều vướng phải một vòng oan khiên do thời đại các nàng sinh sống gây ra. Các nàng không sai, tình yêu của các nàng cũng không sai. Nhưng chỉ trách các nàng sinh ra sai thân phận, sai thời điểm nên cuối cùng các nàng trở thành tội nhân của thế gian mãi mãi về sau.

Có lẽ nếu không tiếp cận và thấm nhuộm tinh thần của Văn học thì diễn giả Thanh Huyền cũng khó lòng có cái nhìn thấu hiểu, trân trọng và yêu thương đến như vậy. Thông điệp mà diễn giả muốn truyền tải đến mọi người là khi nhìn nhận một người hay một sự việc nào đó chúng ta cần đánh giá dựa trên sự quan sát một cách toàn diện. Dù người xấu hay người tốt thì bản chất của họ cũng là "nhân chi sơ tính bản thiện".

Kết thúc phần chia sẻ, thầy Nguyễn Thanh Sơn – giáo viên bộ môn Ngữ đã dành những lời khen cho Thanh Huyền về khả năng diễn đạt cũng như vốn kiến thức Lịch sử đáng ngưỡng mộ của bạn. Bằng những chức năng văn học và cách cảm nhận tinh tế, bạn tôn lên được vẻ đẹp con người: mỗi người ai cũng có vẻ đẹp riêng, chúng ta nên nhìn nhận người khác một cách toàn diện để thấy được sự tích cực bên trong mỗi người. 


CHỦ ĐỀ 2

SỰ ĐỨT GÃY KẾT NỐI

 

DIỄN GIẢ THU NGÂN – DIỄN GIẢ MỞ LÒNG

Sở dĩ gọi như gọi thế vì bạn vốn là người ít nói, thế nhưng khi đến với talkshow này, Thu Ngân đã mạnh dạn trải lòng mình, mang đến một góc nhìn đa chiều với nhiều câu chuyện lắng đọng, giúp cho chúng ta hiểu hơn về: ‘Tôi lạc lối’ trong những bộn bề cuộc sống và dường như “Sự đứt gãy kết nối” cũng dần lớn hơn.  

Thu Ngân đến với Talkshow trên vai trò là một diễn giả với mong muốn mọi người có thể cảm thông, thấu hiểu cho nhau và điều quan trọng nhất để chữa lành sự đứt gãy kết nối là phải lắng nghe nhau: “Mình cảm thấy việc lắng nghe như là 1 liều thuốc an ủi và chữa lành cho tâm hồn của mình nhiều hơn là sự giúp đỡ vì nhiều khi có những thứ mà người trong cuộc mới hiểu được người trong kẹt”. Bạn không cần những lời khuyên quá nhiều mà rất cần sự quan tâm và lắng nghe của người khác. Bởi vì khi lắng nghe chúng ta mới có thể trân trọng được cảm xúc của họ, mới thấu cảm được họ đã trải qua những gì và khiến họ được an ủi nhiều hơn. 

Về việc che giấu cảm xúc, Thu Ngân bày tỏ khi mà mọi người xung quanh chúng ta luôn có những mâu thuẫn với nhau nhưng việc thể hiện những cảm xúc, suy nghĩ đôi khi là một chuyện vô cùng khó và thậm chí là không thể, đặc biệt là những bạn hướng nội khi phải cố gắng hòa nhập vào một xã hội ưu chuộng người hướng ngoại. Bản thân là một người ít nói nhưng ở Talkshow lần này với tư cách là một diễn giả, Thu Ngân đã đứng trước mọi người để trình bày quan điểm, suy nghĩ và những câu chuyện của mình. Đó quả thật là một điều đáng trân quý. 

Trước phần chia sẻ của Thu Ngân, cô Phụng đã không giấu nổi xúc động: “Thu Ngân đã bắt đầu biết cởi mở và biết chia sẻ nhiều hơn rồi, mặc dù phần trình bày của bạn chỉ được thể hiện một nửa thôi nhưng nói được tới đây đã là quá thành công,” 

Thu Ngân sống hướng nội, bạn ấy rất ít khi mở lòng mình ra nhưng hôm nay thật may mắn khi Thu Ngân của 11V đã dũng cảm đứng lên chia sẻ cho mọi người về câu chuyện của bạn nhiều hơn. Mặc dù không được trọn vẹn nhưng nó đã để lại một ấn tượng vô cùng đặc biệt theo cách mà chỉ có Thu Ngân mới có thể tạo ra. 


DIỄN GIẢ BẢO NGỌC - DIỄN GIẢ CẢM XÚC

Diễn giả thứ tư, người bí mật được giấu thật kĩ càng đã làm chúng mình ngạc nhiên không chỉ bởi sự xuất hiện của bạn mà quan trọng hơn là những câu chuyện mà bạn đã can đảm chia sẻ. Chúng mình không nghĩ rằng một cô gái nhỏ nhắn lại chịu nhiều tổn thương như vậy, lại mạnh mẽ đến như vậy. Hai câu chuyện tuy ngắn nhưng đã nước mắt chúng mình đã rơi đầy ắp. 

Câu chuyện đầu tiên diễn giả Bảo Ngọc mang đến là “sự đứt gãy” từ chính nơi gọi là “nhà”: chuyện kể về một đứa con khi bị gia đình phát hiện việc yêu người đồng giới đã phải hứng chịu sự phản đối quyết liệt từ những người thương yêu và tin tưởng nhất. Đối với tâm lý những bậc phụ huynh, không môn đăng hộ đối đã khó chấp nhận nhưng yêu đồng giới lại càng khó chấp nhận hơn. Dù câu chuyện ấy đã trôi qua rất lâu nhưng bạn chẳng thể nào quên được lời nói tuyệt tình của mẹ: “Khi nào tao chết mày mới được sống như những gì mày muốn”.  

Câu chuyện thứ hai là một bạn nữ phải sống trong sự kìm hãm quá mức từ gia đình. Bạn không thể sống theo đam mê, theo sở thích của mình. Mọi thứ bạn có đều là sự quyết định của bố mẹ, chuyện thi Đại học cũng không là ngoại lệ. “Nguyện vọng một, nguyện vọng hai. Không bao giờ nó bằng nguyện vọng ba và nguyện vọng má cả”. Dù đã cố gắng bày tỏ nhưng vì không tìm được tiếng nói chung, không tìm thấy sự đồng cảm nên giữa bạn và gia đình đã dần hình thành một bức tường vô hình ngăn cách cả hai. 

Có thể nói những câu chuyện ấy luôn để lại một vết đứt lớn trong lòng những đứa trẻ đang lớn. Họ không thể trách ba mẹ vì họ hiểu rằng ba mẹ làm thế cũng xuất phát từ lòng thương con, muốn tốt cho con. Cha mẹ cũng là lần đầu làm cha mẹ. 

Những kết nối đầu tiên bắt đầu từ gia đình, nhưng đôi khi sự đứt gãy cũng từ gia đình mà ra. Đôi khi cha mẹ cũng cần lắng nghe tâm tư, suy nghĩ và ước mơ của con cái nhiều hơn vì sự kết nối giữa những thành viên trong gia đình chỉ thực sự tồn tại khi mọi người đều có tiếng nói chung. 

Phần chia sẻ mà diễn giả bí ẩn mang tới có lẽ khác so với suy đoán của mọi người. Bảo Ngọc đến cùng với hành trang là những câu chuyện có thật từ đáy lòng. Sức hút trong phần chia sẻ của Bảo Ngọc nằm ở chỗ là bạn đã gợi được sự đồng cảm và mong muốn đứng lên chia sẻ từ tất cả mọi người, kể cả thầy cô trong khán phòng. Vì có lẽ, ai trong mỗi chúng ta đều cần một lần được trải lòng, được lắng nghe vì trong câu chuyện của chính mình, ta cũng chẳng tìm thấy sự chấp thuận.

Với tư cách là người trực tiếp đứng lớp, cô Phụng xúc động chia sẻ rằng: Khi nghe bạn kể chuyện thì cô chợt nhớ đến câu chuyện của mình đầu tiên. Hồi xưa cô là một người không theo đuổi được đam mê của mình vì một số lí do cô phải học cái ngành đấy. Thật sự là không đam mê đâu nhưng cứ học mình cứ dồn hết tâm huyết của mình vào đấy thì mình cũng thấy nó sẽ hợp với mình thôi.

“Sau khi thầy nghe phần chia sẻ thì ngay bây giờ thầy chỉ muốn bay về nhà để ôm thằng nhóc của thầy ngay lập tức. Qua việc này thầy cũng hiểu thêm một điều là hãy để những đứa con của mình được phát triển theo cách tự nhiên nhất, theo những gì mà nó muốn. Và đây sẽ là một tiết học văn đáng nhớ nhất của thầy và thật sự không có gì để chê, chỉ thấy không may mắn khi không được dạy lớp chúng con” – thầy Bùi Văn Luân, giáo viên bộ môn Ngữ Văn chia sẻ.  

Đong đầy những cung bậc cảm xúc từ hào hứng, hồi hộp đến những nụ cười tươi tắn tràn đầy năng lượng tích cực và kết thúc trong sự lắng đọng của nỗi buồn và nước mắt. Chồi chuyện trò đã giúp các thành viên VK20 thấu hiểu nhau hơn, biết lắng nghe và cảm thông cho những tính cách, câu chuyện và cảm xúc của nhau nhiều hơn.  

Đã có nhiều lần mâu thuẫn, nhiều lần cãi vã và chúng mình phải thừa nhận rằng thật khó để mỗi cá tính khác nhau có thể dễ dàng cùng thống nhất quan điểm. Đằng sau ánh hào quang nhỏ bé của Talkshow là những áp lực, những đêm trăn trở khi phải chạy deadline. Mâu thuẫn chưa chắc đã xấu, khi chúng ta có thể thật lòng chia sẻ, góp ý và bày tỏ trước mặt nhau thì khi mâu thuẫn ấy qua đi, các bạn vẫn có thể cười đùa với nhau thật vui vẻ và hạnh phúc mà chẳng cần e ngại điều gì. Chính những điều đó mới là sự liên kết đã bị phá vỡ mà học sinh lớp 11V đang cần tìm kiếm lại suốt đoạn đường mà VK20 đã đi qua.

Khép lại bài viết, lớp 11V xin chân thành cảm ơn sự quan tâm và khuyến khích của quý thầy cô tổ Ngữ Văn đã khiến Talkshow diễn ra thành công tốt đẹp! 

 

MỘT SỐ HÌNH ẢNH CỦA BUỔI TALK SHOW




 

 

 

 

Tác giả: Trường THPT Chuyên Long An
Bài tin liên quan